સંસદના ચોમાસુ સત્રમાં 12 મહત્વના બિલો પસાર

શિક્ષણ, MSME, કરવેરા, ન્યાયતંત્ર, સહકારી ક્ષેત્ર અને ખનિજ ક્ષેત્ર સહિતના મહત્વના કાયદાકીય સુધારાઓને મંજૂરી

નવી દિલ્હી, તા. 14 ઓગસ્ટ: ભારતની સંસદનું 2026નું ચોમાસુ સત્ર 13 ઓગસ્ટે પૂર્ણ થયું. સત્ર દરમિયાન લોકસભા અને રાજ્યસભા દ્વારા કુલ 12 બિલોને બંને ગૃહોની મંજૂરી મળી, જેમાં શિક્ષણ વ્યવસ્થામાં પેપર લીક સામે કડક કાર્યવાહી, વંદે માતરમને કાયદાકીય રક્ષણ, જન્મ-મૃત્યુ નોંધણીમાં સુધારા, સુપ્રીમ કોર્ટમાં ન્યાયાધીશોની સંખ્યા વધારવા, MSME ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવા સહિતના મહત્વના મુદ્દાઓ સામેલ છે. PRSના સત્ર ટ્રેક મુજબ 11 નવા રજૂ થયેલા બિલ બંને ગૃહોમાંથી પસાર થયા હતા, જ્યારે Appropriation (No. 3) Bill, 2026 સહિત સત્રમાં કુલ 12 બિલ બંને ગૃહોની મંજૂરી સુધી પહોંચ્યા હતા.

સંસદમાં પસાર થયેલા 12 બિલો

1. Public Examinations (Prevention of Unfair Means) Amendment Bill, 2026
પરીક્ષામાં પેપર લીક અને ગેરરીતિ સામે કાયદાને વધુ કડક બનાવવાનો હેતુ. વ્યક્તિગત ગેરરીતિ માટે સજાની જોગવાઈ વધુ કડક કરવામાં આવી છે. આ બિલ બંને ગૃહોમાં ચર્ચા સાથે પસાર થયું હતું.

2. Prevention of Insults to National Honour (Amendment) Bill, 2026
‘વંદે માતરમ’ના ગાનમાં ઇરાદાપૂર્વક અવરોધ કે અપમાનને દંડનીય બનાવવાના હેતુથી કાયદામાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે.

3. Registration of Births and Deaths (Amendment) Bill, 2026
જન્મ અને મૃત્યુની વિલંબિત નોંધણીની પ્રક્રિયાને વધુ કડક બનાવવામાં આવી છે. એક વર્ષથી વધુ વિલંબ બાદ નોંધણી માટે અધિકૃત અધિકારીની મંજૂરી અને વધુ વિલંબ માટે મેજિસ્ટ્રેટના આદેશની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.

4. Supreme Court (Number of Judges) Amendment Bill, 2026
સુપ્રીમ કોર્ટમાં મુખ્ય ન્યાયાધીશ સિવાયના ન્યાયાધીશોની સંખ્યા 33થી વધારીને 37 કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે, જેથી કેસોના ઝડપી નિકાલમાં મદદ મળે.

5. Micro, Small and Medium Enterprises Development (Amendment) Bill, 2026
MSME ક્ષેત્રમાં ચુકવણીમાં થતો વિલંબ ઘટાડવા, વિવાદોના ઝડપી નિરાકરણ અને નાના ઉદ્યોગોના રોકડ પ્રવાહને સુધારવા માટે જોગવાઈઓ કરવામાં આવી છે.

6. Taxation and Other Laws (Amendment) Bill, 2026
કરવેરા સંબંધિત જોગવાઈઓમાં સુધારા કરીને રોકાણ અને વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ માટે કર માળખાને વધુ સરળ બનાવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવ્યા છે. બિલમાં REIT અને InvIT સહિત બિઝનેસ ટ્રસ્ટ માટે પણ મહત્વના કરવેરા ફેરફારો છે.

7. Bankers’ Books Evidence Bill, 2026
1891ના જૂના કાયદાને બદલવા માટેનો આ કાયદો બેંકના કાગળ આધારિત તેમજ ડિજિટલ રેકોર્ડને કોર્ટમાં પુરાવા તરીકે રજૂ કરવાની પ્રક્રિયાને આધુનિક બનાવે છે.

8. Tribunals Reforms Bill, 2026
ટ્રિબ્યુનલની કામગીરીમાં સુધારા અને દેખરેખ માટે National Tribunals Commission જેવી વ્યવસ્થાની જોગવાઈ સાથે ટ્રિબ્યુનલ તંત્રને વધુ પારદર્શક અને કાર્યક્ષમ બનાવવાનો હેતુ છે.

9. Kerala (Alteration of Name) Bill, 2026
કેરળ રાજ્યના સત્તાવાર નામ સંબંધિત કાયદાકીય ફેરફારને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ બિલ 11 ઓગસ્ટે લોકસભા અને 12 ઓગસ્ટે રાજ્યસભામાં પસાર થયું હતું.

10. National Co-operative Development Corporation (Amendment) Bill, 2026
સહકારી ક્ષેત્રને નાણાકીય સહાય વધુ સરળતાથી ઉપલબ્ધ થાય તે માટે NCDCને સહકારી સંસ્થાઓ અને સંબંધિત ક્ષેત્રોને લોન તથા ગ્રાન્ટ આપવાની વ્યવસ્થા મજબૂત કરવામાં આવી છે.

11. Mines and Minerals (Development and Regulation) Amendment Bill, 2026
ખનિજ અધિકારો અને ખનિજ ધરાવતી જમીન પર રાજ્ય સરકારો દ્વારા વસૂલવામાં આવતા કર, સેસ અને અન્ય લેવી અંગે કેન્દ્ર સરકારની નિયમનકારી ભૂમિકા વધારવામાં આવી છે. બિલ 13 ઓગસ્ટે બંને ગૃહોમાંથી પસાર થયું.

12. Appropriation (No. 3) Bill, 2026
આ બિલ દ્વારા નાણાકીય વર્ષ 2022-23 દરમિયાન થયેલા આશરે ₹54,067 કરોડના વધારાના સરકારી ખર્ચને સંસદીય મંજૂરી આપવામાં આવી. રાજ્યસભાએ 6 ઓગસ્ટે બિલ મંજૂર કર્યું હતું.

સત્રની વિશેષતા

2026ના ચોમાસુ સત્રમાં કેટલાક બિલો પર વિસ્તૃત ચર્ચા થઈ હતી, જ્યારે કેટલાક બિલો ઓછા સમયની ચર્ચા બાદ પસાર થયા હતા. PRSના સત્ર ટ્રેક મુજબ Public Examinations Amendment Bill પર બંને ગૃહોમાં મળીને 17 કલાકથી વધુ ચર્ચા થઈ હતી, જ્યારે અન્ય ઘણા બિલો પર ચર્ચાનો સમય ખૂબ ઓછો રહ્યો હતો.

આ બિલો હવે રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી અને ત્યારબાદ કાયદા તરીકે અમલમાં આવવાની પ્રક્રિયામાં આગળ વધશે, જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં બંધારણીય પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ નવા કાયદાકીય સુધારાઓ લાગુ પડશે.

પવન એક્સપ્રેસ | રાષ્ટ્રીય ડેસ્ક
સત્યની સાથે, જનતાની અવાજ