આવા વીરલાઓ અત્યારે હોત તો આપણા વિસ્તારની સીકલ અને શકલ બંને અલગ હોત..

જી. જી. મેહતા (1912-1999) ગોરાધનદાસ ગિરધરલાલ મહેતા, જેઓ ‘GG’ તરીકે વધુ પ્રખ્યાત, તેઓ સમાજ સેવા અને સામુદાયિક કાર્યમાં સક્રિય ભાગીદારી માટે જાણીતા હતા. તેમના મૂલ્યો અને સામાજિક કારણો પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા માટે ખૂબ આદરણીય, તેમણે તેમના જીવનનો શ્રેષ્ઠ ભાગ શૈક્ષણિક અને રચનાત્મક સામાજિક કાર્યો માટે સમર્પિત કર્યો.

શ્રી મહેતા આખી શાળા અને કોલેજમાં તેજસ્વી વિદ્યાર્થી હતા, અને તેમની બુદ્ધિ, હિંમત અને નિર્ભયતાના ગુણો માટે જાણીતા હતા. તેઓ એક સક્ષમ આયોજક, નેતા અને વહીવટકર્તા હતા, અને સ્વતંત્રતા સેનાની તરીકેના તેમના વર્ષો દરમિયાન ઘણી ખ્યાતિ મેળવી હતી. 1930 માં, જ્યારે તે માત્ર 18 વર્ષના હતા, ત્યારે તેમણે રાજાબાઈ ટાવરની ટોચ પર રાષ્ટ્રધ્વજ ફરકાવ્યો અને તે શૌર્યપૂર્ણ કૃત્ય માટે આઠ મહિનાની જેલ થઈ. તે પછી તેમણે ‘લોથિયન ગો બેક’ ચળવળમાં ભાગ લીધો અને ફરી એકવાર આઠ મહિના માટે જેલમાં ગયા.

1940-42 દરમિયાન, શ્રી મહેતા મજૂર નેતા તરીકે સક્રિય થયા અને બાદમાં ‘હિંદ મઝદૂર સભા’ ના જનરલ સેક્રેટરી અને ઓલ ઈન્ડિયા બેંક એમ્પ્લોઈઝ એસોસિએશનના પ્રમુખ તરીકે સેવા આપી. તેમણે લંડન અને જીનીવા ખાતે બે અલગ-અલગ કોન્ફરન્સમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ કર્યું હતું.

તેમની કારકિર્દીનો આગળનો તબક્કો 1952 માં શરૂ થયો, જ્યારે તેમણે પ્રખ્યાત કાનૂની સેવા પેઢી ભાઈશંકર કાંગા અને ગિરધરલાલ, સોલિસિટરમાં ભાગીદાર તરીકે તેમના જીવનની સુખ-સુવિધાઓ છોડી દીધી અને સાબરકાંઠા જિલ્લામાં રહેવાનું પસંદ કર્યું.

તે દિવસો દરમિયાન, તે જિલ્લો મુશ્કેલ સમયમાંથી પસાર થઈ રહ્યો હતો, અને ઘણા રાજકીય, સામાજિક અને આર્થિક દબાણોનો સામનો કરી રહ્યો હતો. શ્રી મહેતાએ મહાનગરની તમામ સુખ-સુવિધાઓને પાછળ છોડીને સાબરકાંઠામાં પોતાની માતૃભૂમિની સેવામાં પોતાને સમર્પિત કરી દીધા. તેઓ શિક્ષણ, સહકારી ચળવળ, ગ્રામીણ વિસ્તારો અને પછાત વર્ગોના ઉત્થાન, આરોગ્ય, ખેડૂતો અને મજૂરોને સહાય વગેરે ક્ષેત્રોમાં વિવિધ પ્રોજેક્ટ્સમાં સામેલ હતા. તેમના પત્ની વિમળાબેન આચાર્ય વિનોબા ભાવે દ્વારા શરૂ કરાયેલ ભૂદાન ચળવળમાં જોડાયા હતા અને તેણીના સાથી કાર્યકરો સાથે જુદા જુદા ગામોમાં સ્થળાંતર કર્યું.

વર્ષોથી, GG જાહેર સેવાના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં અને વિવિધ ક્ષમતાઓમાં કામ કર્યું. નૂતન ભારતી સંસ્થાના પ્રમુખ, બનાસકાંઠા જિલ્લા સહકારી બેંકના સ્થાપક પ્રમુખ, બનાસકાંઠા જીલ્લા રચનાત્મક કાર્યકર સંઘના સ્થાપક પ્રમુખ, સર્વોદય આરોગ્ય કેન્દ્રના સ્થાપક અને પ્રસૂતિગૃહના કેટલાક નોંધપાત્ર હોદ્દાઓ તેમણે સંભાળ્યા હતા. આ દરેક સંસ્થા કે જે તેમણે સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરી હતી, તેનું પાલનપોષણ કરવામાં આવ્યું હતું અને તેને નવી ઊંચાઈઓ સુધી પહોંચાડવામાં આવી હતી.

શ્રી મહેતા એક દેશભક્ત અને ગાંધીવાદી વ્યક્તિ હતા અને તેમણે તેમના પત્ની વિમળાબેનને સામાજિક પ્રવૃત્તિઓમાં સામેલ કરીને મહિલા મુક્તિ માટે પ્રતિબદ્ધતા અને સામાજિક ઉત્થાનમાં મહિલાઓની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાનું ઉત્કૃષ્ટ ઉદાહરણ પૂરું પાડ્યું હતું.

સત્તા કે પદ માટે ક્યારેય ભૂખ નહીં, બનાસકાંઠા અને જનસેવા પ્રત્યેની તેમની નિષ્ઠા ખરેખર પ્રદેશ અને રાષ્ટ્રના વિકાસમાં અમૂલ્ય યોગદાન છે.

જીજીનું 10 જાન્યુઆરી, 1999ના રોજ મુંબઈમાં નિધન થયું હતું.

સૌજન્ય : પાલનપુર ઓનલાઇન

અંગ્રેજીમાંથી ગુજરાતી અનુવાદ : હિદાયત પરમાર